In Amerikaanse steden staan er rijen voor iets wat op het eerste gezicht neerkomt op cola met een scheutje room. Dirty soda heet het, en de kans is groot dat je er nog nooit van hebt gehoord. Dat gaat snel veranderen, want de trend groeit dit jaar in een tempo dat zelfs grote fabrikanten als PepsiCo niet kunnen negeren, en zulke drankgolven waaien uiteindelijk altijd over naar Nederland.
Wat is dirty soda precies
Een dirty soda is in de kern simpel: je neemt een frisdrank als basis en voegt daar een scheut room of half-om-half aan toe, samen met een gearomatiseerde siroop. Vaak komt er ook nog een scheutje citrus bij om de zoetheid in balans te brengen. Het resultaat is romig, zoet en verrassend verfrissend tegelijk, een soort volwassen slushpuppy met een kick.
De drank komt oorspronkelijk uit Utah, waar Nicole Robison in 2010 de keten Swig oprichtte. Veel inwoners van die staat drinken vanwege hun geloof geen koffie, thee of alcohol, en dirty soda werd het alternatief waar wel wat te beleven viel. Het bekendste drankje van Swig heet The Founder: Diet Coke met suikervrije kokosstroop, vers limoensap en kokosroom. Klinkt vreemd, smaakt volgens duizenden Amerikanen verslavend.
Waarom Amerika hier zo gek op is
De cijfers liegen er niet om. PepsiCo meldt dat het aantal zoekopdrachten naar "dirty soda" op Yelp het afgelopen jaar met meer dan 600 procent is gestegen. Op sociale media groeide het aantal gesprekken over de trend met 270 procent, en de piek in zoekinteresse lag in april dit jaar. Grote merken springen er massaal op in: Mountain Dew bracht een romige variant uit, McDonald's serveert een Dirty Dr Pepper met vanille-cold foam, en ook Dunkin en de bakkerijketen Crumbl hebben eigen versies op de kaart staan.
Ook bekende gezichten dragen bij aan de hype. Dua Lipa en Olivia Rodrigo lieten zich al met een bekertje zien, en dat soort momenten verspreidt zich razendsnel via TikTok. Wat de trend interessant maakt, is dat hij niet draait om alcohol maar om het ritueel van een net iets te uitbundig drankje maken. Dat sluit aan bij dezelfde behoefte die je terugziet bij zelfgemaakte mocktails: iets bijzonders drinken zonder dat er drank aan te pas komt.
Zo maak je zelf een dirty soda thuis
Je hebt geen speciale apparatuur nodig, alleen de juiste ingrediënten. Zo bouw je er zelf een op:
- Kies een frisdrank als basis: cola, Dr Pepper (te vinden bij grotere supermarkten) of een sinaasappelfrisdrank werken allemaal goed
- Voeg twee tot drie eetlepels gearomatiseerde siroop toe, bijvoorbeeld vanille, kokos of hazelnoot. Monin-siropen liggen inmiddels bij veel Nederlandse supermarkten en koffiezaken
- Schenk er een scheut room, half-om-half of kokosroom bij voor de romige laag
- Knijp er een schijfje verse limoen boven uit om de zoetheid te breken
- Serveer over veel ijs en roer voorzichtig door, zodat de laagjes niet meteen mengen
Wil je het net wat spannender maken, kijk dan ook eens naar tepache: een ander zelfgemaakt drankje dat de afgelopen tijd viraal ging en met net zoveel gemak in je eigen keuken lukt.
De beste smaakcombinaties om mee te starten
Begin met deze vier combinaties, ze zijn getest en beproefd door de Amerikaanse dirty soda-community:
- Cola, vanille en kokosroom - de klassieker, mild en romig
- Dr Pepper, kokossiroop en slagroom - de Sodalicious-versie, iets zoeter
- Sinaasappelfrisdrank, vanille en room - smaakt als een creamsicle-ijsje
- Cola, framboossiroop en slagroom - fruitig en net wat fris ertussen
Vergelijk het gerust met de manier waarop de ube latte hier vorig jaar binnenkwam: ook die drank leek op papier ongewoon, maar bleek binnen een paar maanden overal te bestellen.
Waarom dit drankje ook hier gaat aanslaan
Nederland loopt met dranktrends vaak een paar maanden achter op de Verenigde Staten, en dirty soda heeft alles in zich om diezelfde weg af te leggen. De ingrediënten zijn goedkoop, je hebt ze waarschijnlijk al gedeeltelijk in huis, en het resultaat oogt geweldig op een foto. Precies de combinatie die een drankje nodig heeft om via sociale media door te breken.
Een kanttekening is wel op zijn plaats. Een dirty soda zit boordevol suiker, tussen de frisdrank, de siroop en de room zit al gauw het equivalent van een dessert in een glas. Amerikaanse artsen waarschuwen daarom om het als traktatie te behandelen en niet als dagelijkse dorstlesser. Wil je het iets lichter houden, kies dan een suikervrije frisdrank als basis en houd de siroop op twee eetlepels, dat geeft nog steeds genoeg smaak zonder dat het glas een suikerbom wordt.
Volgens Wikipedia groeide de markt voor dirty soda's de afgelopen jaren dubbelcijferig, en Forbes noemt het een van de snelst groeiende drankconcepten van dit jaar. Genoeg reden om het zelf al eens te proberen voordat de eerste Nederlandse dirty soda-bar zijn deuren opent.